©2018 Учебные документы
Рады что Вы стали частью нашего образовательного сообщества.

i  акъуд  sözü  fikirləşib  ağzından  çıxart;  гзф - «Sanıur» Ləzgi Milli Mərkəzinin dəstəyi ilə nəşr edilmiş bu kitab


i  акъуд  sözü  fikirləşib  ağzından  çıxart;  гзф

 

I  ч

1

ур тавун  v ədə xilaf çıxmamaq;  гафар-ч

1

а-

 

лар  söhbətlər;  гафар-ч!алар  хьун  söz-söh­



bət olmaq;  чи  арада  гафар-ч

1

алар хьана  bi­



zim  aramızda  söz-söhbət  oldu;  гаф(ар)-

 

ч

1

ал(ар)  сад  авун  bir-birinin  tərəfini  saxla­



maq;  гафба-гаф 



z.

  sözbəsöz;  гафунал  амал

 

авун  sözünə əm əl  etmək;  гафунал  гаф  эци­



гун  sözün  üstünə söz  qoymaq;  гафунал  к

1

е-

 



виз  (



k



I



cbm



)  акъвазун  (хьун)  qərannda  israr­



lı  olmaq:  гафуиив  гьун  yola gətirmək;  гафу-

 

нин  кьилиз  г.  hər  kəlməbaşı;  гаф  тийижиз

 

рахун  sözünü  bilməmək;  гаф  алачиз  рахун

 

yersiz danışmaq;  гаф  алаз  рахун  haqlı danış­



maq;  гафарикай  рахш анд  авун  sözü  lağa

 

qoymaq;  гафарив  кьнл  т

1

уьн  sözlə  axırına

 



çıxmaq;  гаф-ч

1

ал  сад  авун 



və yaxud

  гафар-

 

ј  ч

1

алар  сал  авун  dilbir olmaq, əlbir olmaq.

-  109  -

1"ВЯ


ГАФАЛАГ  (-ли,  -да;  -ар,  -ри,  -pa) 



l.s. 

lüğət,  sözlük;  “ Самурдин”  гафалаг  ‘Sa-

 

mur”un  sözlüyü.



ГАФАРБАН  (-ди,  -да;  -ар,  -ри,  -pa)

 

sözbaz;  гафарбандин  sözbazın.



ГАФАРБАНВАЛ  (-или,  -иле;  -илер,

 

-илсри,  -илсра)  sözbazlıq;  гафарбанвилин

sözbazlığın.



ГАФАРГАН  (-ди,  -да;  -ар,  -ри,  -pa)  lü­



ğət;  гафарнз  баянар  гудай  гафарган  izahlı

 

lüğət.



ГАФУН  (-да,  -на;  -из,  -зава;  -а,  -ин,

 

-рай,  -мир) /   баг  Гаф (гаф авун).



ГАХКУН  (-уда,  -ана;  -из,  -изва;  гахце,

 

-ун,  -рай,  -мир)/ :   Гун 



felinin təkrar forması; 

həmçinin bax

  Ахкун.



ГАХЛАТУН  (-да,  -на;  -из,  -зава;  -а,

 

-ни,  -рай,  -мир) /   Галатун 



felinin təkrar for­

ması.

ГАХЛУДУН  (-да,  -на;  -из,  -зава;  -а,  !

 

-ин,  -рай, -мир) 



f.

  Галудун 



felinin təkrar fo r­

ması.

ГАХЦЕ:  Гахкун 



felinin əmr forması.

ГАХЧУН:  Вахчун 



felinin danışıqda işlə­

nən forması.

ГАЦУМ:  гацум  авун  güclü  zərbə  endir­



mək, güclü ağrıya məruz qoymaq;  гаиум  хьун

 

I)  keyləşmok,  lal olmaq, dili  tutulmaq; 

2



məc. 

yorulmaq.



ГАЦУМАРУН  (-да,  -на;  -из,  -зава;  -а,

 

-ин,  -рай,  -мир) 



bax

  Гаиум  (гаиум  авун).



ГАЧАЛ  (-а,  -а;  -ар,  -ри,  -pa)  1)  a) 



lib. 

keçəllik;  b)  keçəl,  keçəlliyə  tutulmuş  adam;

 

c) 



məc.

  yaramaz; 

2

)  keçəl,  yara-xoralı,  keçəli

 



olan 



(başında):

  гачал  кьил  keçəl  baş;  гача-

 

лан  кьил  кудай  çox  isti;  гачал  хан  özünü

 

çəkən,  təşəxxüslü.



ГАЧАЛАР (-ри,  -pa) 



dial,

 armud sortu.



ГАЧАЛВАЛ  (-или,  -иле;  -илер,  -нлери,

 

-илсра)  I)  keçollik; 

2

) qoturluq.



ГАЧ1АЛАР 



dial,

  yeməli göyərti  növü.



ГВА  var,  yanındadır,  адан  гьнле  чук!ул

 

ава  onun  əlində  bıçaq  var,  булах  тамуи  ла­



тав  гва  bulaq  meşənin yanındadır.



ГВАДАРУН  (-да, -на;  -из, -зава;  -а, -ин,

 

-рай,  -мир) 

1

)  vurmaq; 

2

)  yaxalamaq.



ГВАЗ  malik  olaraq,  yanında  olaraq,  onda­



dır, 



ilə.  -la.  -lə:

  къелем  адав  гваз  вад  югъ  я

 

beş  gündür  ki,  qələm   ondadır;  ам  ктаб  гваз

 

ацукьнава  о, kitabla oturub;  ам дафтар  гваз



атаниа  о, dəflərlə gəlib:  абур  савкьнат  гваз

 

атанва  onlar  hodiyyo  ilə  gəliblər:  гада  ви-

 

чин  аманат  гваз  хъфена  oğlan  öz  əmanəti

 

ilə  getdi;  гваз  катун  qaçırmaq,  götürüb qaç­



maq; ада 

8

НЧИЗ  к

1

ани  руш  гваз катна  о. is­



tədiyi qızı qaçırdı;  малар  гваз  катун  heyvan­



ları oğurlayıb apannaq.



ГВАЙ:  Гва 



felinin feli sifət forması:

 olaıı.



ГВАЙБУР:  Гва 



felinin feli sifət formasın­

dan əmələgəlmiş ismin cəm forması:

  оланлар:

 

ина  ктабар  гвайбур  пара  ава  burada  kitab­



ları olanlar çoxdur.



ГВАЙДИ  (-а,  -а)  I)  kimin  ixtiyarında  no

 

varsa о:  зав  гвайдм  ви дерт  я  mənimki sənin

 

dərdindir; 

2

)  əlində  hansısa  bir  lıökm  olan

 



adam;  вун  ч

1

ехи  къуллугъ  гва иди  я  bövük

 



vəzifəsi olan adanısan.



ГВАЙ-ГВАЧИР  nə varsa hər şey.



ГВАРДИЯ  (-ди,  -да;  -яр,  -йри,  -йра)

 

qvardiya 



(seçmə  qoşun  hissəsi):

  гварднядин

 

qvardiyanın;  0  Яру  гвардия  Qınnızı  qvardi­



ya;  куьгьнс  гвардия  köhnə qvardiya 



(sınan­

mış. təcıiihəli xadimlər).

ГВАРДИЯМИ (-ли,  -да:  -яр,  -йри, -йра)

 

qvardiyaçı:  гварднячиднн qvardiyaçının.



ГВАТУН  (-да,  -на;  -из,  -зава;  -а,  -нн.

 

-рай,  -мир)  cırılmaq,  yarılmaq,  parçalanmaq,

 

iki  tirə  olınaq;  гватпа  cırıldı,  ynnidı,  parça­



landı,  iki  tirə oldu.



ГВАЧИРБУР  (-у,  -a)  olmayanlar 



(nəyi 

isə):

  гвачнрбурун  olmayanların.



ГВАЧИРДИ  (-a,  -a)  olmayan 



{nəyi  isə): 

гвачирдан olmayanın.



I"ВЕДЕН  ГУН 



dial,

  qələbə qazanmaq.



ГВЕЖ:  гвеж  гьер  birillik qoç.



IBEH   (-и,  -a;  -ap,  -pıı,  -pa)  biçin;  гвсн

 

гуьн  biçmək 



(nəyi isə).

ГВЯ:  Гвягьун 



felinin əmr forması.

ГВЯГЪУН  (гвяда,  гвяна,  гвягьиз.

 

гвязава,  гвя,  гвягь,  гвягъран,  гвя.чпр)



I) ötünnək,  yola  salmaq; 

2

) yaxmaq, sürtmək:

 

3

)  bulamaq: 

0

  къвалавяй  гвяна  фин  keçib

 



getmək, gizlin keçmək.



ГВЯНА  I:  Гвягьун 



felinin keçmiş zaman 

forması.

ГВЯНА  II:  ГУъгьуьна 



zərfinin  danışıq 

forması.

ГВЯНИЗ 



bax

  гуъгьуьниз.



- 1 1 0 -

ГЕБ


ГЕБРАИЗМ  (-ди,  -да)  gebraiznt 



(qədim 

vəhudi dilinə aid sö

г 



və  ifadə);

  гсбранзмднн

 

gcbraizmin.



ГЕБРАИСТ  (-ди,  -да;  -ар,  -ри,  -ра)



gebraist 



(gebraisıika  mütəxəssisi);

  гебраист-

 

лмн gcbraistin.



ГЕБРАИСТИКА  (-ди.  -да)  gcbraistika



(qədini vəhudi filologiyası: qadinı yəhudi dili

 və

 

yazısı  haqqında  elm);

 



гсбраистнкадии

 

gebraistikanın.



ГЕВ1ЪЕР  (-ди, -да;  -ар.  -ри.  -pa)  mirva­



ri:  qiymətli daş;  гевгьердии  gövhərin.



ГЕВЕА  (-ди.  -да;  -яр,  -йри,  -йра)  gcvca

 

(Ма kaaçuk verən ağac):

  гснсалин  gevcamn.



ГЕВИЛ  (-ди, -да;  -ар, -ри, -pa) ohval-ru-

 

hiyyə:  къс  зн   гсвил  хъсанзавач  bu güıı m ə­



nini  əhval-ruhiyyəm  yaxşı  deyil;  гевилдни

 

əhval-ruhiyyənin.



ГЕГЕЛЧИ  (-ди,  -да;  -яр, -йри,  -йра)  һе-



gelçi 



(Hegel fəlsəfəsi  tərafdan);

  гегелчидин

 

hcgclçinitı.



ГЕГЕМОН  (-ди,  -да;  -ар,  -ри,  -ра)

 

hegemon;  гегемонами hegemonun.



ГЕГЕМОНИЯ  (-ди,  -да)  hegemonluq:

 

гсгемониядин  hegemonluğun.



ГЕГЬЕНШ 



sif.

  geniş,  gen.  gen-bol.  azad

 

[ölçüyə gora):

  гегьенш  авун  genişləndirmək:

 

гегъснш  хьун  genişlənmək.



ГЕГЬЕНШ АРУ II  (-да,  -на;  -из,  -зава;  j

 

-а.  -ни,  -рай,  -мир)  I >  ölçüyə görə genişlən­



dirmək:  рекьер  акъудзавайбуру  хуьруьн

 

рехъ  i ес ьеншарзава  yolçəkənlər  kənd  yolu-  |

 

nu  genişləndirirlər; 

2



mac.

  artırmaq;  абуру  i

 

хуьрерин  алакъаяр  гегьеншарна  onlar

 

kəndlərin  əlaqələrini  artırdılar.



ГЕГЬЕНШ  ВАЛ  (-и ди ,  -иле;  -илер,  ■

 

-нлерн,  -илера)  I)  genişlik.  açıqlıq,  genlik.

 



sərbostİik: 

2

)  böyük  mənalılıq;  ник

1

ерин

 

гсгьсишвнлп  pıiKl  шадарзава  zəmilərin ge-  |

 

nişliyi  ürək açır:  адаз  гегьеишвал  к

1

аизава

 



o.  sərbəstlik  istəyir;  адан  эсерриз  re-

 

гьеишвал,  дернивад,  ч

1

алан  первая  хас  я

 



onun  əsərlərinə böyük  mənalılıq,  dərinlik,  di­



lin  gözəlliyi  xasdır.



ГЕГЬЕНШВИЛЕЛДИ 



z.  һах

  Гегьенш-



даказ.



ГКГЪКНШДАКЛЗ 

2

.  geniş;  açıq.



ГЕГЬЕНШДИЗ 

2

.  1) geniş halda:  перем

 



гегьентдиз  цуи  хъеан  я  köynəyi  geniş  tik­



mək  yaxşıdır; 

2

)  lap çox:  адан  машинликай

 



хуьруьнбуру  гегьеншдиз  менфят  къачузва



onun  maşınından  həmkəndliləri  lap  çox  istifa­



də  edirlər;  3) 



mac.

  hərtərəfli,  bütün  dorinliyi

 

ilə  гьикьван  тарихар  чирант

1

ани,  са  бязи

 



вакъиаяр  гегьеншдиз  впиел  акъудиз  же-



дач  nə qədər  tarixi  öyrənsən  də,  bəzi  hadisə­



ləri  bütün  dərinliyi  ilə  üzə  çıxarmaq  mümkün

 

deyil.



ГЕДОНАЛ  (-ди,  -да) 



iib.

  gedonal 



(yuxu 

darınam);

  гедоналдии  gedonalın.



ГЕДОНИЗМ   (-ди,  -да) 



fa b .

  gedonizm

 

(bayatın  zövq  və  safa  üçün  yarandığını  iddia 

ed an  qad i m  уапап  axlaq  nəzəriyyəsi);

  гедо-

 

низмлин  gedonizmin.



ГЕДО НИ СТ  (-ди,  -да;  -ар,  -ри,  -pa)

 

gedonist 



(gedonizm  tarafdarı);

  гедонистдин

 

gedonistin, gedonizm tərəfdarının.



ГЕЖ  



s if

  1) 



z.

  gec;  геж  атун  gec gəlmək;

 

n ıa a  геж  я  indi gecdir; геж  авун a) gec etmək,

 

gecikmək,  yubanmaq;  b)  ləngimək; 

2

)  gecik­



miş;  гсж  агакьай  хабар  gecikmiş xəbər.



ГЕЖАРУН  (-да,  -на;  -из,  -зава;  -а,  -ин,

 

-рай, 



-мир) 



gecikdirm ək, 



ləngitm ək,

 

yubatmaq;  геж арна  gecikdirdi,  ləngitdi,

 

yubatdı.



ГЕЖ ДАЛДИ 



z.

  gecə  yarısına  kimi;  gec

 

vaxta qədər, çox;  чун  геждалди  аиукьна  biz

 

gecə  yarısına  kimi  oturduq.



ГЕЖ Е 



nad.

  gecə;  геже  х и й ирхьур ай!

 

gecəniz xeyirə qalsın! 



hamçinin bax

 Йиф.



ГЕЖ ЕКЪИРАВ  (  ди,  -да;  -ар,  -ри,  -pa)

 

gccə vaxtı  görməyən  adam.



ГЕЖУН  (-да,  -на;  -из, -зава;  -а//ая,  -ни,

 

-рай,  -мир) 



bax

  Геж  I)  (геж  авун).



ГЕЗ  (-пни,  -ина;  -ер,  -ери,  -ера)  yarıq,

 

çatdaq. cızıq:  гез  ат

1

ун  yarıq açmaq.



ГЕЙЗЕР  (-ди,  -да;  -ар,  -ри,  -pa)  geyzer

 

(J'əwurə  varan  isti  balaq);

  гейзердин  gey-

 

zerin.



ГЕЙМ (-ди, -да; -ар, -ри, -pa) geym 



(bəzi 

oyunlarda,  masalan.  tennisdə  soyların  miq­

darı);

  геймдии  geymin.



ГЕЙШ А (-ди, -да; -яр, -й р и ,-й р а ) geyşa

 

(1. 



Yaponiyada:  rəqqasa:  2.  köhn.  gen  qadın 

paltarı);

  гейш аднн  gcyşanın.



ГЕКАТОМ БА  (  ли,  -да;  -яр,  -йри,

 

-йра)  hekatomba  (

1



qədim yunanlarda  təntə­

nəli  qurban  mərasimi;

 

2



məc.  qırğın,  kütləvi 

insan tələfatı).

г еК ЗА М Е Т Р   (-ди,  -да)  hekzametr 



(qə- 

dim yananlarda  və romalıtarda şeir vəznlərin- 

dan biri).

-  lil  -

гел

ГЕКСАЭДР  (-ди,  -да;  -ар,  -ри,  -pa) 



ri- 

yaz.

  hcksaedr,  altıüzlü;  гсксаэдрднн  hek-

 

sacdrin, aitıüzlünün.



ГЕКТАР  (-ди,  -да;  -ар,  -ри,  -pa)  hektar;

 

гектардин  hektarın.



ГЕКТОГРАФ  (-ди,  -да;  -ар,  -ри,  -pa)



hektoqraf 



(yazıdan surət  çıxaran  cihaz);

  гек-

 

тографлин  hektoqrafın.



ГЕКТОЛИТР  (-ди,  -да;  -ияр,  -нйри,

 

-ийра)  hektolitr  (У



00 litrə bərabər ölçü  vahi­

di);

  гектолитрдин  hektolitrin.



ГЕКЪИГУН  I  (-да,  -на;  -из,  -зава;  -а,

 

-ии,  -рай,  -мир)  müqayisə  etmək,  tutuşdur­



maq.  qarşılaşdırmaq;  куь  хуър  чи  хуьруьв

 

гекъигайла  гзаф  ч

1

ехи  я  bizim  kəndlə  mü­



qayisədə sizin kənd çox  böyükdür.



ПСКЪИГУН  II  (-и, -a;  -ap, -ри, -pa)  mü­



qayisə 



(ədəbiyyatda təsvir vasitələrindən biri); 

гекъигунип  müqayisənin.



ГЕЛ  1  (-e,  -e;  -ep,  -ери,  -ера)  gel 



(qədim 

ləzgi tayfalarından birinin adı);

  гелен  gelin.



ГЕЛ  II  (-e,  -e;  -ep,  -ери,  -ера)  1)  iz,  lə ­



pir;  ııleibpeıı  гелер  çopurluq,  çiçək  yeri;

 

2



məc.

  yol;  гел  квадарун  a)  izi  itirmək;

 

b) 



məc.

  ört-basdır etmək,  gizlətmək;  гел  ква-

 

дар  тавун  a)  izi  ilə,  arxasınca 



(kimin isə)

 get­



m əyə  ara  verməmək;  b) 



məc.

  nəzərdə  tutul­



muş yoldan  uzaqlaşmamaq;  гел  квахьун  yox

 

olmaq,  itmək 



(iz  haqqında);

  izi  itirmək;  гел

 

авун  (тун)  yadda  qalan  no  isə  etmək;  геле

 

аваз  фин  izi  ilə  getmək,  ardınca  getmək,

 

əməl  etmək;  гел  (ни)  галачиз  (ачачиз)  г.

 

səssiz-küysüz,  iz  qoymadan,  xəborsiz-ətorsiz;

 

гелии  галачиз  квахьна  iz  qoymadan  yoxa

 

çıxdı;  геле  къекъуьн  a)  izi  ilə  getmək;

 

b) 



məc.

  pis niyyətlə kiminsə izinə düşmək, onu

 

güdmək;  гелез  атун  a)  ardınca  getmək 



(kimin 

isə. nəyin isə);

  b) 



məc.

  razılaşmaq;  жуван  гелез

 

гьун 



məc.

 öz iradəsinə tabe etmək, özü üçün yarar­



lı etmək 



(kimi isə);

 гелев гьун 



məc.

 yola gətinnək.



ГЕЛ  III  (-e,  -e)  boş  qalmış  yer,  bir qabın

 

dolmamış hissəsi;  руфунал  гел  тамнр  mədə­



ni  boş saxlama, ac qalma:  сук

1

радал  гел  хьа-

 



на  piyalə yarımçıq qaldı:  сук

1

радал  гел  тур

 



piyaləni  tam doldurma.



ГЕЛЕВАЗ  (геле  аваз)  qabaqda  gedənin

 

arxasınca,  izi  ilə.



ГЕЛЕЖЕГ (-ди, -да)  qarşıdan gələn vaxt,

 

dövr;  gələcək;  гележег  овай  gələcəyi  olan,

 

baeanqh;  хуьруьн  гележег  kəndin  gələcəyi:

 

ннсаниятин  гележег  bəşəriyyətin gələcəyi.



ГЕЛБК1  (-ди,  -да;  -ap,  -ри,  -pa) 



qəd 

köhnə iz;  гслек

1

дин  köhnə izin.



ГЕЛЕЦ1  (-ди,  -да;  -ap,  -ри.  -pa) 



dial,

  iz

 

axtaran;  гелец

1

дни  iz axtaranın.



ГЕЛИЙ  (-ди,  -да)  helium 



(kimyəvi  ele­

ment);

  гелийдин  hcliunnm.



ГЕЛИКОН  (-ди,  -да;  -ар,  -ри,  -pa)  heii-

 

kon 



(musiqi aləti);

  гсликондмп  hclikonun.



П£ЛИОП’АВЮРА  (-ди,  -да)  hclioqrav-

 

yura ( I . 



günəş işığının təsiri ilə metal lövhələr­

də  şəkil  (naxış)  alma  üsulu:

 

2



fotomexuniki 

üsulla naxış salma üsulu).

ГЕЛИОГРАФ  (-ди,  -да;  -ар,  -ри.  -pa)

 

hclioqraf (

1



asır, günəşin şəklini çəkmək iiçiin 

fotoaparatı olan teleskop: 2. meteor, giinəş pa­

rıltısının davamını avtomatik qeyd edən cihaz; 

3. 



işıq siqnallarını uzağa vermək üçün cihaz).

ГЕЛИОГРАФИЯ  (-ди,  -да)  helioqrafıya

 

(astronomiyanın günəşi tədqiq edən sahəsi).

ГЕЛИОМЕТР  (-ди,  -да) 



asır,

  heliometr

 

(göy  cisimlərinin  göıiinən  diameirlərini.  göy 

cisimlərinin  arasında  о/an  kiçik  bucaqları 

ölçmək  üçün  alət);

  голиомстрлнн  helio-

 

metrin.



ГЕЛИОСКОП  (-дн,  -да:  -ар,  -ри,  -pa)



helioskop 



(günəşi müşahidə  etmək iiçiin  optik 

cihaz).

ГЕЛИОТЕРАПИЯ  (-ди, -да) 



tib.

  hcliotc-



rapiya 



(günəş  işığı  ilə  müalicə):

  гслиотсра-

 

пняднн  hclioterapiyanın.



ГЕЛИОТЕХНИКА  (-ди.  -да) hcliotexni-

 

ka 



(tətbiqi fizikanın günəş şüaları enerjisindən 

istifadə  üsullarından  bəhs  edən  sahəsi): 

гслиотсхннкаднн  hcliotcxnikanın.



ГЕЛИОТРОП  (-ли,  -да;  -ар,  -ри,  -pa)

 

heliotrop  (

1



bot.  giinçiçəyi:  2.  mineral  adr. 

3. 



geod. giizgü vasitəsilə günəş şüalanın istəni­

lən nöqtəyə salmaq iiçün cihaz).

ГЕЛИОТРОПИЗМ  t-ди.  -да) 



biol.

  helio-

 

tropizın 



(bitkilərin  işıq mənbəyinə və ya onun 

əksi  tərəfə  meyl  etınəsi):

  гелиотроинзмднн

 

hcliolropizmin.



ГЕЛИОФИЗИКА  (-ди,  -да)  hcliofizika.

 

günəş  fizikası 



(astrofizikanın  günəşdəki  fiziki 

hadisələri  öyrənən  bölməsi);

  гслнофизнка­



дии  hcliofızikamn.



ГЕЛИОЦЕНТРИЗМ  (-дн,  -да) 



asır. 

Iıcliosentrizm 



(Giinəşi  ətrafında  hərəkət  edən 

planetlərin  mərkəzi  hesab  edən  nəzəriyyə): 

гелноиситрнзмднн  helioscntrizmin.



ГЕЛ

- 1 1 2   -



ГҒЛИР  (-ди,  -да;  -ар.  -ри,  -pa)  gəlir;  са

 

нисан  гслир  birillik  gəlir;  им  гелнр  гьидай



кар  я  bu. gəlir gətirən  işdir.


?


hali-densaulii-zhne.html

hali-pedagogikasi-trbien.html

hali-sharuashilii-2.html

hali-sharuashiliindai.html

halia-arnalan-kedendk.html